Zo gebruik je een braadpan optimaal: van aanbraden tot stoven

Een braadpan is een van de meest veelzijdige pannen die je in de keuken kunt hebben. Van het mals aanbraden van vlees tot het urenlang zachtjes laten sudderen van een hartig stoofgerecht: de braadpan doet het allemaal. Toch weten veel mensen niet alles over een braadpan en hoe ze deze optimaal gebruiken. Wat is een braadpan precies? Kan hij in de vaatwasser? En wat is eigenlijk het verschil met een stoofpan? In deze blog zetten we alle belangrijke informatie over braadpannen voor je op een rij door antwoord te geven op een aantal veelgestelde vragen over braadpannen. Lees dus snel door!

Wat is een braadpan en waar gebruik je hem voor?

Een braadpan is een brede, relatief ondiepe pan met twee handgrepen of één lange steel en een goed sluitend deksel. Het is ontworpen voor bereidingen waarbij je meerdere stappen in één pan uitvoert: eerst aanbraden op hoog vuur, daarna rustig laten garen op een lager pitje, soms zelfs afgemaakt in de oven. De braadpan is daarmee een echte alleskunner in de keuken. Dit zijn de meest voorkomende toepassingen:

• Vlees aanbraden: een braadpan kan hoge temperaturen aan. Dit zorgt voor een mooie, smaakvolle korst op vlees. Dit is de zogeheten Maillardreactie: een chemische reactie tussen eiwitten en suikers die zorgt voor een diepe, hartige smaak en een mooie bruine korst
• Stoven en sudderen: na het aanbraden kun je vloeistoffen en sauzen toevoegen en de pan afdekken. Op laag vuur, of in de oven, gaart het gerecht langzaam. Denk aan klassiekers als stoofvlees, coq au vin of ossobuco
• Groenten sauteren: de brede bodem maakt de braadpan ook prima geschikt voor het sauteren van grotere hoeveelheden groenten
• Sauzen maken: na het braden blijven er aanbaksels achter in de pan, het zogenoemde ‘fond’. Door dit los te koken met wijn, bouillon of water maak je een smaakvolle saus. Dit heet deglaceren (of blussen)
• Ovenschotels: de meeste braadpannen zijn ovenbestendig, waardoor je ze ook kunt gebruiken voor gegratineerde gerechten of andere ovengerechten

Wat is het verschil tussen een braadpan en een stoofpan?

Dit is een vraag die we regelmatig krijgen: wat is nu precies het verschil tussen een braadpan en een stoofpan? In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt, maar er is wel degelijk een onderscheid. Deze leggen we hieronder uit.

Een braadpan is doorgaans breder en minder diep. De grote bodem geeft veel ruimte om vlees aan te braden zonder dat het gaat koken in zijn eigen vocht. De lage zijkanten zorgen bovendien voor een betere verdamping.

Een stoofpan is over het algemeen iets dieper en smaller, vergelijkbaar met een hoge kookpan. Hij is meer gericht op het langzaam garen in royaal vocht, zoals bij soepen, bouillon of stevige stoofpotten. Hierbij is aanbraden minder het vertrekpunt. In de praktijk geldt: een braadpan kan prima dienstdoen als stoofpan, maar een stoofpan is minder geschikt om in aan te braden vanwege de smallere bodem. Heb je maar één van de twee, kies dan voor de braadpan: die biedt de meeste flexibiliteit.

Kun je stoven in een braadpan?

Ja, absoluut. Stoven in een braadpan is niet alleen mogelijk; het is precies waarvoor het ontwerp bedoeld is. De combinatie van een dikke bodem, de zijkanten en een goed sluitend deksel maakt de braadpan ideaal voor langzame, vochtige bereidingen.

De sleutel tot goed stoven is een lage, gelijkmatige temperatuur. Voeg na het aanbraden voldoende vocht toe, zoals bouillon of wijn, zodat de bodem van de pan net bedekt is.

Zet het deksel op de pan en laat het gerecht op laag vuur of in een oven van 150 tot 170 °C rustig garen. Hoe langer je het laat stoven, hoe malser het eindresultaat.

Een gietijzeren braadpan is hiervoor bij uitstek geschikt, omdat gietijzer warmte uitzonderlijk goed vasthoudt en gelijkmatig verdeelt. Zo blijft de temperatuur stabiel, ook bij het gebruik in de oven.

Waar gebruik je een gietijzeren braadpan voor?

De gietijzeren braadpan is een categorie apart. Hij is zwaarder dan andere braadpannen, maar dat gewicht heeft een reden: gietijzer heeft een uitzonderlijk hoog warmtevermogen. Dat betekent dat hij langzaam opwarmt, maar de warmte dan ook lang en gelijkmatig vasthoudt. Dit maakt hem bij uitstek geschikt voor:

• Langzame stoofgerechten: door de stabiele warmteverdeling is de gietijzeren braadpan de ideale keuze voor stoofvlees, ragout, hachee of pulled pork. Het vlees gaart langzaam en gelijkmatig, wat een mals en smaakvol resultaat geeft
• Brood bakken: een gietijzeren braadpan met deksel fungeert uitstekend als mini-oven voor ambachtelijk brood. Het deksel houdt stoom vast, wat zorgt voor een knapperige korst
• Gerechten die starten op het vuur en eindigen in de oven: doordat gietijzer geschikt is voor zowel alle warmtebronnen als de oven, kun je naadloos schakelen tussen fornuis en oven in één pan
• Aanbraden op hoog vuur: gietijzer bereikt hoge temperaturen en houdt die vast, wat zorgt voor een uitstekende bruining van vlees, zelfs als je een groot stuk in de pan legt en de temperatuur tijdelijk daalt

Een nadeel van gietijzer is het gewicht en het onderhoud: zo kun je het niet in de vaatwasser doen. Hierover meer in de volgende alinea.

Kan een braadpan in de vaatwasser?

Of een braadpan in de vaatwasser kan, hangt volledig af van het materiaal. Hieronder vind je een overzicht per materiaal:

• Gietijzeren braadpan: nooit in de vaatwasser. Het agressieve wasmiddel en het langdurige vocht tasten de beschermende patinalaag aan en veroorzaken roest. Was een gietijzeren braadpan altijd met de hand, met warm water en een zachte borstel. Gebruik zo min mogelijk zeep. Droog de pan direct af en wrijf hem in met een klein beetje olie voordat je hem opbergt
• Geëmailleerde braadpan (emaille): deze pannen zijn in de meeste gevallen vaatwasserbestendig, maar handwassen is ook hier aan te raden. Het herhaaldelijk wassen in de vaatwasser kan de emaille coating op den duur dof maken en beschadigen
• RVS-braadpan: over het algemeen vaatwasserbestendig, al raden we aan om de pan met de hand te wassen voor een langere levensduur
• Braadpan met antiaanbaklaag: niet in de vaatwasser. Het agressieve wasmiddel tast de coating aan. Was altijd met de hand en met de zachte kant van een spons

Wat is de beste braadpan voor inductie?

Inductie werkt op basis van een magnetisch veld, en daarvoor is een magnetische bodem nodig. Niet elke braadpan is geschikt voor inductie. Let hierbij op de volgende punten:

• Gietijzer: gietijzer is van nature magnetisch en werkt uitstekend op inductie. Een gietijzeren braadpan is daarmee een van de beste keuzes voor koken op inductie, mits de bodem vlak is
• RVS: veel RVS-braadpannen zijn geschikt voor inductie, maar niet alle. Controleer altijd de productspecificaties of houd een koelkastmagneet tegen de bodem: blijft hij hangen, dan is de pan geschikt voor inductie
• Geëmailleerd gietijzer: geëmailleerde gietijzeren braadpannen, zoals die van merken als Staub of Le Creuset, zijn vrijwel altijd geschikt voor inductie. De emaille coating heeft geen invloed op de magnetische eigenschappen van de gietijzeren kern
• Aluminium of keramisch gecoat: standaard aluminium braadpannen zijn niet inductiegeschikt, tenzij de fabrikant er een magnetische inductiebodem aan heeft toegevoegd. Controleer dit altijd vooraf

Voor koken op inductie is een gietijzeren of geëmailleerde braadpan van goede kwaliteit vaak de veiligste en meest veelzijdige keuze.

Waar moet ik op letten bij het kopen van een braadpan?

Er is een breed aanbod aan braadpannen beschikbaar. Hier zijn de belangrijkste aandachtspunten om de juiste keuze te maken:

• Materiaal: kies het materiaal op basis van jouw kookstijl. Gietijzer voor langzame gerechten en intensief gebruik; RVS voor veelzijdigheid en duurzaamheid; geëmailleerd gietijzer als je het beste van beide werelden wilt zonder het onderhoud van onbehandeld gietijzer
• Formaat: een braadpan van 24 tot 28 centimeter is voor de meeste huishoudens de ideale maat. Kook je voor meer dan vier personen, kies dan voor een iets groter formaat. Te groot is ook niet ideaal: een te ruime bodem kan ervoor zorgen dat sappen sneller verdampen en aanbaksels eerder kunnen verbranden
• Deksel: een goed sluitend deksel is essentieel voor stoven. Sommige deksels zijn van glas, wat handig is voor het bekijken van de bereiding; andere zijn van hetzelfde materiaal als de pan, wat beter is voor ovengebruik
• Warmtebron en ovenbestendigheid: controleer of de pan geschikt is voor jouw warmtebron en of hij in de oven kan. Let ook op de maximale oventemperatuur: sommige grepen of deksels zijn niet bestand tegen hoge oventemperaturen
• Gewicht: gietijzeren braadpannen kunnen flink zwaar zijn, zeker als ze gevuld zijn. Houd hier rekening mee als je de pan regelmatig optilt of verplaatst.
• Merk en kwaliteit: een braadpan van goede kwaliteit is een investering die zich terugverdient. Merken als Staub, Le Creuset, Demeyere en Zwilling staan bekend om hun duurzaamheid en kookprestaties. Bij Koken en Wonen vind je uitsluitend braadpannen van merken die we vertrouwen

Bij Koken en Wonen vind je een zorgvuldig geselecteerd assortiment van de beste braadpannen voor iedere kookstijl en warmtebron. Of je nu op zoek bent naar een stevige gietijzeren braadpan voor de ultieme stoofpot of een veelzijdige RVS-braadpan voor dagelijks gebruik: wij helpen je graag bij het maken van de juiste keuze. Heb je vragen of wil je persoonlijk advies? Neem dan gerust contact met ons op!